Saturday, June 4, 2016

STEĆAK IZ DONJE ZGOŠĆE

 
         Etalon stećka sljemenjaka iz Donje Zgošće kod Kaknja je vrijeme godine sa ljetnom ravnodnevnicom i prvim danom ljeta na dan prirodnog Vidovdana. To ćemo objasniti geometrijom.
 
         Krug je nebo, vrijeme godine. Linija nebeskog ekvatora je vrijeme Spring- Autumn, tj. poljeće-jesen. To je vrijeme između proljetne ravnodnevnice (prvi dan proljeća) i jesenje ravnodnevnice (prvi dan jeseni). Sredina tog vremena je u vrhu vertikalne linije i pripa...da ljetnoj dugodnevnici (prvom danu ljeta na Vidovdanu).
 
         Ugao β je ugao Sučneve putanje (ekliptike) od 23,5 stepeni iznad nebeskog ekvatora. Tako grafički prikazano vrijeme kretanja Sunca od proljetne do jesenje ravnodnevnice i do Vidovdana gradi na nebu trougao. Taj trougao je sljeme zgošćanskog stećka i to je simbolika svih stećaka sljemenjaka.
 
         Na trouglu sljemena zgošćanskog stećka je 20 stepeni, dakle za 3,5 stepeni manje od realnog ugla Sunčeve ekliptike. Po astronomskim eferidama Sunce dostiže visinu od 20 stepeni iznad nebeskog ekvatora tačno mjesec dana pred ljetnu ravnodnevnicu na Vidovdan. Cijeli taj mjesec dana posvećen je Svetom Vidu. To je jasno prikazano na stećku: Svetovidova kuća sa sokolom (ili orlom) na vrhu u sredini je između kuća zime i proljeća na jednoj i ljeta i jeseni na drugoj strani.
 
        Po istoj osi u sekciji ispod je na prestolu je Svetovid sa Božijim žezlom u ruci, a sasvim u dnu stećka su Juraj (proljeće) i Svetovid (ljeto) sa svojim sunčanim konjima pri susretu na dan Vidovana.
 
       Dužina pravca Spring-Autumn (proljeće-jesen) upisuje kvadrat u krugu vremena godine, a kvadrat u ovakvom položaju simbol je davanja Božijeg mira i napretka.
 
        Romb preko kvadrata mira i napretka je simbol nebeskog hrama, znanja, mudrosti i kreativnosti.
Kvadrat i romb zajedno drevni su simbol su Boga Stvoritelja, a u centru je Božiji (Svetovidov) ravnokraki solarni krst.

No comments: