Tuesday, June 7, 2016

KOTOR

Stari Kotor
 
        “Cathair is a name associated with the sites of many cities and muinntirs in the territories of the Britons and the Picts. Etymologists insist that it represents two words – (I) Cathair (Brit. Caer, Latin Castrum), a fort; seen in ‘Caerleon,’ Fortified camp of the Legions; and in ‘Chaer Pheris’ the thirteenth-century Dun-Fres (Dumfries), Fort of the Frisians. (2) Cathair (Welsh Cadair, Latin Cathedra, a chair, particularly a bishop’s Cathedra or Chair.” (1)
 
         "Čini se, međutim, da je bila samo jedna riječ 'katar', koja je tokom vremenom primila sporedno značenje, ne sa značenjem tvrđave, već sjedišta zaštićenog tvđravom. Ni u jednom smislu 'katar' nije bila episkopalna riječ. Korištena je vijekovima prije uspostavljanja monarhističkog ili eparhijskog biskupa sa njegovim službenim 'katedra'. To nije Stolica biskupa, već Stolica abova koji je bio autoritet u zemlji Pikta kroz mnoge duge vijekove."
 
        “kotar, m Vuk ‘1° plot oko stoga sijena za obranu od stada, ‘nešto spleteno od pruća’, na -ina kotàrina (Lika) ‘ograđeno mjesto u kojem je zdjeveno sijeno’.
...........................................................................................................................................................
  .........................................................................................................................................................
  .........................................................................................................................................................
Zatim kotar m (1423) u vrlo starom značenju ‘territórium, meda, kraj, srez’.
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
 Osnovno je kot od ie. korijena *get-, prijevoj *qot- / *qat-, koji znači ‘pleterni rad, za stanovanje’. Paralele su u avesti kata- ‘komora, kiljer’, nperz. kad ‘kuća, got. hepjō ‘komora’, njem. Hütte, stengi, cote, sanskrt. particip cotant ‘sakrivajući’. ” (2)
 
         Piktsko cathair ima isto značenje i potiče od istog drevnog korijena kao i današnje srbsko kotar: kraj, mjesto, crkvena oblast u kojoj je episkopsko sjedište. Ali kako to dovesti u vezu sa zamkovima i tvrđavama? Vrlo prosto: u drevnoj istoriji oko sela podizane su ograde u vidu kotara i od tih kotara oko sela proizašla su sva značenja piktske riječi cathair i savremene srbske riječi kotar, sve do latinske riječi castrum (zamak, tvđrava). I sad dolazi ono najglavnije:
 
        “On the other hand, there are places in Pictland connected with the early Celtic missionaries called ‘Suidhe’, a seat and an alternative name among the people is ‘Cathair’.” (3)
 
        “U drugu ruku, tamo su mjesta u zemlji Pikta povezana sa ranim keltskim misionarima zvana ‘sjedište’, stolica, i jedno alternativna ime u narodu je 'katar'.”
 
Piktsko (gaelik) cathair je naselje, utvrdjeni grad, sjedište, presto, tron. (4)
 
        Ime KOTOR (latinski: Dekatera, Catarum, Catera, Ecaterum, Cattaro) izvedeno je od iste osnove kao i piktsko CATHAIR.
……………………………
        (1) Archibald B. Scott, The Pictish Nation, its people and its Church, T. N. Foulis, Publisher, Edinburgh and London, 1918. pg. 1.
         (2) P. Skok, P. Skok, Etimologijski rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika, Knjiga I, JAZU, Zagreb, 1971, str. 168.
         (3) Archibald B. Scott, The Pictish Nation, its people and its Church, T. N. Foulis, Publisher, Edinburgh and London, 1918. pg. 33.
         (4) Neil M’Alpine, A Pronouncing Gaelik Dictionary, Second Edition, Published by Stirling & Kenney, Edinburgh, 1833, pg. 67
.

No comments: