Monday, March 14, 2016

SHQIPTAR (ŠIPTAR)

Vikinzi
 
         O značenju imena ŠIPTAR (SHQIPTAR, alb.) tačnog podatka nema. Jedni tvrdni jedno, drugi tvrde drugo, treci trece, četvrti tvrde četvrto. Kako to može biti da jedan narod ne zna šta mu ime znači?
 
         Sami Šiptari sebe nazivaju ŠĆIPTAR, što jedni kažu da je od riječi ŠĆIP (SHQIP, alb.) ili ŠĆIPRI (SHQIP, alb.), te tvrde da to znači KRŠ ili BRDO, pa su sebe nazvali BRĐANIMA. Problem je u tome što u albanskom jeziku riječ SHQIP u značenju KRŠ ili BRDO uopšte ne postoji, dakle ta tvrdnja je netačna i otpada.
 
         Bardhyl Demiraj u knjizi “ Wir sind die Deinen: Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschischte” (1) navodi Nijemca Gustava Majer (Gustav Mayer, 1871 - 1948) koji tvrdi da riječi SCHIP, SCHIPTAR potiču od glagola SHCIQPONJ sa značenjem JASNO RAZUMIJEM, JASNO RAZUMLJIV, te kaže da je to direktno izvedeno od latinskog EXCIPIO koje znači OSJEĆAM, CUJEM. U istoj knjizi navodi se neki Haxis koji od grčko-talijanskog SCHIOPETTO izvodi riječ SHQIPTAR što, kaže, znači PIŠTOLJDŽIJA, RATNIK (2). Demiraj pominje i nekog Treimera (Treimer) koji od albanskog SQ-IP postalog od hipotetičkog (pretpostavljenog) *SEM-KUPO dolazi do značenja GRUPA, SVIJET (3). I ovo su fundamentale tvrdnje stranih lingvista o izvodjenju i značenju imena SHQIPTAR (ŠIPTAR).
 
         Postoje i mišljenja da je to izvedeno od albanskog “shqiponjë” što znači ‘”orao”. U “Eciklopediji Jugoslavije” Petar Skok kaže da je ime SHQIPTAR (ŠIPTAR) izvedeno od SKUPI (SHKUPI, alb.), što je nekadašnje staro ime Skoplja (4).
 
         Originalni Šiptari su porijeklom Normani, tj. vikinzi, odnosno Nordijci ili Skandinavci, koji su potomci Gomerovog sina Aškenaza. I sve je tako prosto, jer se riječ ŠIPTAR (SHQIPTAR) sastoji od dvije proste riječi: SHIP-TAR (SHQIP-TAR). To su vrlo stare riječi:
 
engleski SHIP = BROD,
švedski: SKEPPA = BROD,
norveški: SKIPE = BROD,
danski: SKIPPER = BROD,
njemački: SCHIFFS = BROD,
luksemburski: SCHËFFS = BROD,
holandski: SCHIP = BROD
saksonski: SCHIP = BROD 

Čak i jedno pleme Shona u Zimbabveu za BROD ima sličnu riječ: CHIKEPE.
 
Dakle po nabrojanim jezicima riječ BROD ide ovako:
 
engleski: SHIP-TAR > SHIPTAR,
švedski: SKEPPA-TAR > SKEPPATAR,
norveški: SKIPE-TAR > SKIPETAR,
danski: SKIPPER-TAR > SKIPPERTAR,
hjemački: SCHIFFS-TAR > SCHIFFTAR,
holandski: SCHIP-TAR > SCHIPTAR
saksonski; SCHIP-TAR > SCHIPTAR
       
Šta je znači riječ TAR? Pošto su Skandinavci Aškenazi, a Aškenazi su Skiti i prvo idemo do skitskog boga sa imenom TARGITAJ (TARGITAI). On je bog gromova, munja i oluja. Tu je i keltski bog TARANIS sa istim opisom. U srbskom jeziku su riječi TARI, POTARI, SATARI, sve sa korijenom TAR. Dakle: TARGITAJ TARE, TARANIS TARE, srbsko TARI u vojnom smislu znači UNIŠTI DA GA NEMA.
 
         Engleska riječ TARGET nekad je značila ŠTIT. Sastoji se od dvije riječi: TAR GET. Vidjeli smo da TAR znači NAPAD, UDAR, dok englesko GET znači DOBITI, PRIMITI: ŠTIT PRIMA UDARE. Kad su stitovi postali neupotrebljivi englesko TARGET dobija značenje META, CILJ NAPADA i dobija UDAR: TAR = SILOVITI NAPAD, SILOVITI UDAR, UNIŠTENJE:
 
“Pers. TATAR , a ‘TARTARN or SCHITIAN’…” (5)
Arapski: TARAHH = ON STVARA PROBLEM (6)
Gaelik TARRACH = UŽASAN, JEZIV, STRAHOVIT (7)
 
SCHIPTAR (SHQIPTAR) = BRODSKI TAR = BRODARI KOJI TARU = BRODARI KOJI RAZARAJU I INIŠTAVAJU, a to su VIKINZI koji su postali prvo Normani, pa Šiptari, koji su promjenom mjesta boravka, odvojeni od mora i okrenuti stočarstvu i zemljoradnji sačuvali svoje ime, a zaboravili su njegovo značenje.
……………………….
         (1) Bardhyl Demiraj, Martin Camaj, Wir sind die Deinen: Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschischte, Harrassowitz Verlag, Veisbaden, 2010, pg. 550.
         (2) Ib.
         (3) Ib.
         (4) Albanci, Enciklopedija Jugoslavije, 2nd ed. Supplement. Zagreb: JLZ. 1984. pg. 1.
         (5) Walter William Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language …pg. 626.
         (6) Richard Stephen Charnock, Local Etymology: A Derivative Dictionary of Geographical Names, Houlston and Wright,, 65, Paternoster Row, London, 185, pg. 265.
         (7) R. A. Armstrong, A. M.Gaelic Dictionary in Two parts: I. Gaelic and English. II. English and Gaelic, London, Printed for James Duncan, 37, Paternoster Row; 1825, pg. 544.

No comments: